Wat is een leidersschapsstijl?
Over leiderschap in organisaties zijn bibliotheken vol geschreven. Allerlei leiderschapstypologieën geven inzicht in de sterktes en zwaktes van de verschillende stijlen in verschillende omstandigheden.
De verschillende types leiderschap hangen samen met:
- De dynamiek binnen het team.
- Kenmerken van de medewerker zelf:
- De organisatie:
- De toestand: bij een crisis gaat het er anders aan toe dan in een bloeiende periode
- De grootte
- De hoeveelheid hiërarchische niveaus
- De doelstelling van de organisatie
- De manier van werken
Ook de persoonlijkheid van de leidinggevende speelt een rol. Leidinggevenden worden aangemoedigd om de leiderschapsstijl aan te passen aan de situatie. Maar ook zij hebben een natuurlijke voorkeur voor hoe zij het liefst werken.
Sommige leidinggevenden geven bijvoorbeeld graag zo veel mogelijk vertrouwen en vrijheid aan de medewerker. Dat kan een nieuwe medewerker soms verwarren en demotiveren. Het lijkt alsof hij maar wat moet aanmodderen. Voor andere medewerkers is het dan weer de hemel op aarde.
Andere leidinggevenden kunnen dan weer micromanagers genoemd worden. Door hun hang naar controle en gebrek aan vertrouwen in de medewerkers zijn ze hun nagel aan de doodskist. Ze smoren enthousiasme, leermogelijkheden en innovatie. Niet goed.
- Ze vragen veel energie omdat medewerkers heel vaak erg gedetailleerd moeten rapporteren wat ze doen.
- Ze beperken de autonomie van medewerkers. Er is maar 1 manier om het werk te doen, en dat is hun manier.
- En daar zijn heel duidelijke instructies voor. Te veel instructies.
- Ze zijn erg aanwezig en durven al eens op iemands vingers zien.
Tips
Klik op een rol in de organisatie om alleen de tips voor leidinggevenden (rood), medewerkers (grijs) of organisaties (groen) te zien.
Sta open voor groei
Volg een opleiding, lees een goed boek, kijk kritisch naar jezelf en experimenteer eens met een nieuwe leiderschapsstijl. Bekijk hiervoor ook onze bijlages bij de tools.
Feedback is de krachtigste leervorm
Durf de feedback die je van medewerkers krijgt serieus nemen. Het kan vanuit jouw positie moeilijk zijn om je kwetsbaar op te stellen. Focus op de resultaten en groei van je medewerkers.
Resultaatgericht werken
Ooit al resultaatgericht werk en overwogen?
Een betere coach worden
Wil je een betere coach worden? Het GROW-model geeft je wat handvaten .
Je leidinggevende managen
Je bent behoorlijk afhankelijk van de stijl van je leidinggevende. Maar toch zijn er enkele tips. Bekijk hier 'hoe manage ik mijn leidinggevende'.
Zoek een klankbord
Leiding geven kan een eenzame job zijn. Zoek een goede mentor of compagnon die jou eerlijk advies durft geven.
Zelfsturende teams
Werk je met zelfsturende teams, of overweeg je het? Bekijk hier onze tips.
Practice what you preach
Wat je doet heeft een grotere impact dan wat je zegt. Als je wilt dat mensen je volgen, neem je best die voorbeeldfunctie zo serieus mogelijk.
Wringt het leiding geven?
Misschien past jouw voorkeur niet bij wat het team of de organisatie op dit moment nodig heeft. Zie je mogelijkheden om een betere match te hebben met je medewerkers? Of is leiding geven toch niet echt iets voor jou?
Verzorg de vorming van de leidinggevenden
Inzicht in de stijlen is erg belangrijk. Zoek niet alleen theoretische opleidingen, maar zorg dat er ook kansen zijn om te oefenen en om aan zelfreflectie te doen.
Intervisies
Intervisies kunnen leidinggevenden enorm helpen. Je kan dit zowel binnen de organisatie, als met bevriende organisaties organiseren.
Voldoende ruimte en mogelijkheden voor leidinggevende
Geef voldoende ruimte en mogelijkheden aan de leidinggevenden om in te zetten op hun eigen manier van leiding geven. Voorkom opgelegd bureaucratie en regelneverij.
Durf aangeven welke sturing jij nodig hebt
Heb je behoefte aan bepaalde vrijheden, rolduidelijkheid,erkenning, coaching,… Je kan dit altijd bespreken, maar het is zeker ook iets om aan te halen tijdens je functioneringsgesprek.
Wel eens moeite met je leidinggevende?
Persoonlijkheidstest
Persoonlijkheidstest: leer jezelf beter kennen en leer zo ook wat er zo “typisch” aan jou is. Je komt er achter dat jouw manier van naar de dingen kijken niet de enige is en krijgt mee begrip voor andere standpunten. Bekijk hier een aantal inzichten rond die persoonlijkheidstests.
Grenzen stellen
Niet de grootste fan van de stijl van jouw leidinggevende? Grenzen stellen kan helpen.
Welke leiderschapsstijlen zijn er?
Leidinggevenden leggen bepaalde accenten als ze iemand aansturen.
Ze kunnen de nadruk leggen op de taak zelf: zo snel mogelijk afgewerkt volgens een duidelijk stramien. Of ze hebben een lange termijnvisie, waarbij ze willen dat een medewerker groeit en gemotiveerd blijft. Dan kan een taak al eens fout lopen, zo lang de medewerker er maar uit leert en zich meester voelt over de situatie.
Eén basic, nuttig kader voor leidinggevenden is dat van situationeel leiderschap (Hersey & Blanchard).
Daarbij heeft de leidinggevende een andere aanpak naargelang:
- Hoe goed een medewerker een taak onder de knie heeft.
- Hoe betrokken de medewerker is.
Op die manier krijg je vier stijlen van leiding geven:
- Sturen: structuur en controle
- Overtuigen: sturing en ondersteuning
- Overleggen: complimenteren, luisteren en barrières wegnemen
- Delegeren: verantwoordelijkheid voor de uitvoering loslaten
Door hier zo bewust mogelijk mee om te gaan, creëer je een balans tussen medewerkers motiveren en efficiënt werken. Hier vind je een uitgebreidere beschrijving van dit kader door Pdirect.
Elk model rond leiding geven heeft voor- en nadelen. Zo ook dit van situationeel leiderschap. Zelfkennis is het begin van alle wijsheid. Als leidinggevenden inzicht krijgen in hun eigen favoriete of standaard leiderschapsstijl, leren ze ook de valkuilen ervan beter kennen.
Tools
Dienend leiding geven - Roeland Brouckaert
Leestip! Dit werkboek bevat tal van sprekende praktijkvoorbeelden, inspirerende quotes en methodieken, en allerlei denk- en doe-opdrachten. Verder wordt er verwezen naar gratis (online) vragenlijsten, tests en tools die getoetst zijn aan een jarenlange praktijkervaring, waar je morgen mee aan de slag kan. Een heldere en werkbare methode om mee aan de slag te gaan, met het natuurlijke leiderschap binnen de wolvenroedel als inspiratiebron. Geen hoogdravende modellen, maar bruikbare guidelines om te komen tot jouw eigen best place to work!
Link naar boek Situationeel leiding geven - Paul Hersey
Leestip! Situationeel leidinggeven biedt een praktijkgericht model voor leidinggevenden die zich afvragen hoe ze het beste uit hun medewerkers kunnen halen. Door te kijken naar het competentieniveau van de individuele medewerker en daarop je stijl van leidinggeven aan te passen, bied je iedereen de ondersteuning, sturing of aanmoediging die hij nodig heeft. Zo help je je medewerkers zich te ontwikkelen en te blijven gro
Link naar boek De 8 leiderschapsstijlen van Rouckhout en De Fruyt
Na een zeer uitgebreide literatuurstudie werd in 2006 opdracht gegeven aan een aantal onderzoekers (Rouckhout & De Fruyt) om onderzoek te doen naar leiderschap, met als einddoel een gedegen meetinstrument te kunnen maken.
Meer info Manage mijn baas
De website www.managemijnbaas.nl helpt jonge medewerkers en hun leidinggevenden om elkaars stijl van werken beter te doen matchen
Meer info Leiding geven en werkbaar werk
Een werkbare job of niet? Veel hangt af van de leiderschapsstijl van de directe leidinggevende. Dit rapport geeft cijfers uit over de werkbaarheid van leidinggevende jobs en de impact die een leider heeft op de jobkwaliteit van medewerkers in Vlaanderen. (Werkbaarheidsmonitor meting 2016).
Download file