balans werk-privé copy

Wat is een burn-out?

Rond burn-out bestaat enige spraakverwarring. De term wordt enerzijds gebruikt voor een proces en anderzijds voor een toestand, de ‘eindfase’ van dat proces. In beide visies komen wel de volgende drie kenmerken terug:

  • Emotionele uitputting
  • Cynisch en gedemotiveerd worden
  • Een gevoel van verminderd persoonlijk competentiegevoel

De Hoge Gezondheidsraad definieert burn-out als:

Een multifactorieel proces dat voortvloeit uit een langdurige blootstelling (meer dat 6 maanden) in een arbeidssituatie aan 
-voortdurende stress
-een gebrek aan reciprociteit tussen de investering (eis) en wat daar tegenover staat (hulpmiddelen)
-of een gebrek aan evenwicht tussen de verwachtingen en de reële werksituatie,

Dit proces veroorzaakt professionele uitputting (zowel emotioneel, fysiek als psychisch):
-extreme vermoeidheid waarbij de normale rusttijd niet volstaat om te recupereren en die chronisch wordt
-het gevoel zijn hulpmiddelen volledig uitgeput te hebben.

Deze uitputting kan ook een impact hebben op
-de controle van de emoties (prikkelbaarheid, woede, huilbuien enz.)
-het cognitieve vermogen (aandacht, geheugen, concentratie)
-wat dan weer kan leiden tot veranderingen in het gedrag en de attitudes:
                   Mentaal afstand nemen: de persoon distantieert zich en wordt cynisch. Dit is in feite een (ondoeltreffende)     
                  copingmethode ten opzichte van de eisen waaraan de persoon niet meer kan voldoen: langzaamaan raakt hij minder 
                  betrokken bij zijn werk, investeert hij zich minder en houdt zijn omgeving op afstand of krijgt hij een slecht beeld van 
                  de personen met wie hij werkt; deze afstand wordt op zich een probleem.

Dat leidt tot een gevoel van professionele onbekwaamheid:
-verminderde persoonlijke bekwaamheid op het werk
-verminderde eigenwaarde
-de persoon heeft het gevoel dat hij niet meer efficiënt werkt.

Die gemoedstoestand kan voor de werkende bovendien vaak lange tijd onopgemerkt blijven.

Het is erg duidelijk dat stress een belangrijke rol speelt.

Burn-out en stress gaan hand in hand. Een burn-out ontstaat door lange periodes van stress, waarbij er tussen stresspieken niet genoeg tijd is om te herstellen. Dat zorgt er voor dat je roofbouw pleegt op je lichaam. Want tijdens een stressmoment zet je lichaam, onder invloed van hormonen, tijdelijk alles op alles om met de “bedreigende” situatie om te gaan. Sommige lichaamsfuncties krijgen dan weer tijdelijk minder aandacht. Alle energie gaat plots naar het omgaan met de bedreiging. Wat gebeurt er fysiek?

  • de bloedsuikerspiegel stijgt
  • de hartslag versnelt
  • de spijsvertering valt stil

Je concentratie en alertheid verhogen. Je krijgt tunnelvisie en bent heel gefocust op de “bedreiging”, waardoor reflecteren over wat er aan het gebeuren is, moeilijk wordt. Afstand nemen van de situatie is onder stress onmogelijk, waardoor mensen zelf niet zien wat er aan het gebeuren is. Dat is ook de reden waarom het mensen een burn-out zelf zelden zien aankomen.

Normaal kan het lichaam zich na een stresspiek terug herstellen. Alle functies komen terug op een normaal niveau. Als je langdurig stress hebt kunnen je lichaam en je geest zich niet herstellen. En is dat heel slecht voor je lichaam en je psychisch welzijn.

Niet alle stress is schadelijk. 

Klik hier en kom meer te weten over stress. 
Klik hier als je wilt weten hoe je zelf beter kan omgaan met stress.

Tips

Zorg goed voor jezelf.


Draag zorg

Draag zorg voor je collega’s. Een burn-out zie je zelf meestal niet aankomen.

Tips om de draad terug op te nemen.

Is die burn-out helaas al een gegeven? Een paar tips om de draad terug op te nemen:

  • Doe actief dingen die je graag doet, om te ontspannen.
  • Neem genoeg rust
  • Ken je stressoren. Hierdoor herken je de signalen van je lichaam beter en sneller.
  • Los het niet allemaal alleen op. Zoek hulp op. 
Tips voor een positieve invloed op het werk.

Deze volledige website staat boordevol tips die een positieve impact hebben op het werk. Een paar algemene aandachtspunten:

Algemene aandachtspunten

Deze volledige website staat boordevol tips die een positieve impact hebben op het werk. Een paar algemene aandachtspunten:

Zorg voor jezelf.

Zorg als leidinggevende goed voor jezelf. Je hebt een zware, maar belangrijke functie. Bovendien is het aan jou om het goede voorbeeld te geven.

Tools

Advies Hoge Gezondheidsraad Burn-out

De Hoge Gezondheidsraad (HGR) geeft in dit advies een definitie van het begrip burn-out, doet aanbevelingen in verband met

- de identificatie en behandeling ervan 

-de behoefte aan opleiding en het competentieprofiel van de beroepsbeoefenaars in de gezondheidszorg die deze werkenden met werkgerelateerde problemen zullen begeleiden

Download file
BAT - Burnout Assessment Tool

De Burnout Assessment Tool (of kortweg BAT) is het resultaat van een driejarig onderzoeksproject van KU Leuven. Deze wetenschappelijk gevalideerde vragenlijst laat toe om snel én in 1 oogopslag het risico op burn-out te bepalen.

Meteen aan de slag? Doe hier de sneltest (via de website van De Standaard).

Bron: Schaufeli, W.B., De Witte, H. & Desart, S. (2019). Handleiding Burnout Assessment Tool (BAT). KU Leuven, België: Intern rapport.

Download file