Innovatieve arbeidsorganisatie

Wat is innovatieve arbeidsorganisatie?

Innovatieve arbeidsorganisatie is een term die wordt gebruikt voor nieuwe manieren van het werk organiseren waarbij een evenwicht wordt gezocht tussen de kwaliteit van de organisatie en de kwaliteit van de arbeid. 

 Mogelijke aanpassingen aan de klassieke manier van arbeidsorganisatie zijn:

1. Procesgericht organiseren: niet de afzonderlijke taken die moeten gebeuren staan centraal maar het volledige proces om tot de dienst of het product te komen. In de ouderenzorg krijg je dan bijvoorbeeld het principe van kleinschalig wonen met kleine wooneenheden die ondersteund worden door zorgkundigen/verpleegkundigen die een zeer ruim takenpakket hebben binnen deze wooneenheid. Van medicatie verdelen tot koken met bewoners, waar dat in andere woonzorgcentra vaak een verantwoordelijkheid is voor anderen.

2. Aanpassingen in de werkwijze en beslissingen kunnen snel gemaakt worden, doordat hiërarchie gemeden wordt. Medewerkers krijgen zo dicht mogelijk bij het product het beslissingsrecht en de invloed om snel aanpassingen te doen. Zo krijg je een betere beheersbaarheid en vaak ook verbeteringen in het proces en daardoor ook aan het product.

3. Horizontaal organiseren: Medewerkers staan in direct contact met elkaar. Ze kunnen direct met elkaar afstemmen en mogen samen beslissingen nemen.

4. Zo weinig mogelijk gelijkvormigheid en exacte aanwijzingen over hoe zaken aan moeten worden gepakt.

Zo komen de medewerkers tot leerrijke en actieve jobs:

• Medewerkers krijgen een logisch, volledig takenpakket. Zo wordtkortcyclisch werk vermeden en krijgen medewerkers ook organisatorische taken.
• Medewerkers krijgen voldoende autonomie.
• Medewerkers krijgen voldoende taakvariatie.
• Medewerkers krijgen de nodige informatie.
• Medewerkers hebben voldoende contact met hun collega’s.
• Medewerkers mogen mee denken in de organisatie. 

Het idee is dat je hierdoor niet aan productiviteit of kwaliteit van de dienstverlening inboet. In tegendeel, door deze doelstellingen zouden organisaties

• Beter bestand zijn tegen verandering
• Extra waarde creëren voor de cliënt of doelgroep, doordat er procesgericht wordt georganiseerd. De focus ligt op het einddoel en het proces. Aandacht en energie gaan niet verloren aan procedures en een focus op deeltaken. 
• Zorgen voor actieve jobs en dus een bijdrage leveren aan werkbaar werk.

Hoe herken je innovatieve arbeidsorganisatie?

Organisaties die zo werken, verdelen het werk anders.

• Ze besteden veel aandacht aan hun visie en missie. Het is écht de basis van hun werken.
• Ze streven naar ‘actieve’ jobs. Dat wilt zeggen jobs met meer autonomie en leermogelijkheden voor de werknemers.
• Zullen resultaatgericht werken.
• Werken vaker met zelfsturende teams.
• De omslag naar innovatieve arbeidsorganisatie neemt veel tijd in beslag. Vaak is het verandertraject nog niet compleet afgerond, of zijn de grote veranderingen nog maar net achter de rug.
• Aan job- en teamcrafting doen.

Is innovatieve arbeidsorganisatie gelijk aan werkbaar werk? 

Innovatieve arbeidsorganisatie is niet hetzelfde als werkbaar werk.

Het is een manier van organiseren die een mooi antwoord kan zijn op de uitdagingen om meer werkbare jobs te creëren. Dat is ook de filosofie achter innovatie arbeidsorganisatie. Toch zijn er een aantal valkuilen en zijn niet alle stakeholders even overtuigd: 

• Soms wordt gevreesd dat innovatieve arbeidsorganisatie door organisaties wordt aangewend om efficiënter te werken. En dat zou banen schrappen betekenen. Maar efficiënter werken hoeft niet noodzakelijk betekenen dat er minder jobs zijn. Je kan met hetzelfde aantal mensen meer werk verzetten met een betere kwaliteit . Om ervoor te zorgen dat geen jobs geschrapt worden, zijn soms garanties nodig. 
• De organisatiestructuur verandert en daarmee vaak ook de jobinhoud. Verandering betekent dat mensen zich moeten aanpassen aan een nieuwe realiteit. En verandering leidt tot weerstand. Lees hier meer over verandering in organisaties.  
• De jobinhoud wordt flexibeler, aangezien talentmanagement ook naar voor wordt geschoven in innovatieve arbeidsorganisatie. Dat betekent minder voorspelbaarheid, maar dit kan ook met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden soms hier en daar een vraagteken plaatsen. Medewerkers meer verantwoordelijkheden geven is een manier om de motivatie op te trekken. Maar wat moet daar tegenover staan?
• In innovatieve organisaties wordt door de toegenomen taakcomplexiteit meer reflectie verwacht van de medewerkers. Op vlak van duurzame inzetbaarheid en loopbaanmogelijkhedenbiedt dit veel groeimomenten voor medewerkers. Maar er moet rekening mee worden gehouden dat niet iedereen even goed in staat is om snel of grondig te reflecteren, of dit (initieel) wenst in zijn job. 

Is innovatieve arbeidsorganisatie hetzelfde als het nieuwe werken?

Het antwoord op deze vraag is ‘neen’. Het ‘nieuwe werken’ is een totaal ander concept. Wat dat inhoudt vind je hier.

Tools